Türk Vatandaşlığı
Yazan: Editör ekibi
Özet
- Yabancılar Türk vatandaşlığını başlıca genel yoldan (Türkiye'de ikamet), bir Türk vatandaşıyla evlilik yoluyla veya yatırım yoluyla (istisnai yol) kazanabilir.
- Genel yolda başvurudan geriye doğru kesintisiz 5 yıl yasal ikamet gerekir; Kanun bu sürede toplam 12 ay yurt dışı kalışa izin verir, ancak Yönetmelik daha kısa bir sınır yazdığından gün sayımınızı başvurudan önce teyit edin.
- Evlilik tek başına vatandaşlık kazandırmaz; en az 3 yıl süredir Türk vatandaşıyla evli olan ve evliliği devam eden yabancı başvuru hakkı kazanır.
- Yatırım yolunda en az 400.000 USD taşınmaz alımı, en az 500.000 USD sermaye, mevduat, borçlanma aracı, fon veya bireysel emeklilik yatırımı ya da en az 50 kişi istihdam aranır.
- Şartları taşımak mutlak bir hak sağlamaz; karar genel ve evlilik yolunda İçişleri Bakanlığının, yatırım yolunda Cumhurbaşkanının takdirindedir.
Bu sayfadaki yollarda Türk vatandaşlığı, yetkili makam kararıyla sonradan kazanılır (TVK m.5, m.9). Kanunda aranan şartları taşımak vatandaşlığın kazanılmasında mutlak bir hak sağlamaz (TVK m.10/1). Genel yoldan ve evlilik yoluyla yapılan başvurularda kararı İçişleri Bakanlığı, yatırımın da dahil olduğu istisnai yolda Cumhurbaşkanı verir (TVK m.12/1, m.19/1).
Vatandaşlık yolları
| Yol | Temel şart | Karar makamı |
|---|---|---|
| Genel yol (ikamet) | Başvurudan geriye doğru kesintisiz 5 yılKaynak: 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.11/1-b yasal ikamet; yerleşme niyeti, sağlık, iyi ahlak, yeterli düzeyde Türkçe, geçim ve güvenlik şartları (TVK m.11) | İçişleri Bakanlığı |
| Evlilik | En az 3 yılKaynak: 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.16/1 süredir bir Türk vatandaşıyla evli olmak ve evliliğin devam etmesi; aile birliği içinde yaşama (TVK m.16) | İçişleri Bakanlığı |
| Yatırım: taşınmaz | En az 400.000 USDKaynak: Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.20/2-b (5554 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla değişik) değerinde taşınmaz alımı ve tapuya 3 yılKaynak: Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.20/2-b, ç, d, e, f satılmaması şerhi (Yönetmelik m.20/2-b) | Cumhurbaşkanı |
| Yatırım: sermaye ve finansal yatırımlar | En az 500.000 USDKaynak: Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.20/2-a, ç, d, e, f sabit sermaye yatırımı ya da aynı tutarda banka mevduatı, Devlet borçlanma aracı, yatırım fonu katılma payı veya bireysel emeklilik katkısı; sabit sermaye dışındaki yollarda yatırım 3 yılKaynak: Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.20/2-b, ç, d, e, f elde tutulur (Yönetmelik m.20/2-a, ç, d, e, f) | Cumhurbaşkanı |
| Yatırım: istihdam | En az 50 kişiKaynak: Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.20/2-c istihdam oluşturulduğunun Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca tespiti (Yönetmelik m.20/2-c) | Cumhurbaşkanı |
Genel yolda yurt dışında geçen süre
Kanuna göre (TVK m.15/1) genel yolda aranan ikamet süresi içinde en fazla toplam 12 ayKaynak: 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.15/1 (7039 sayılı Kanunla değişik) süreyle yurt dışında kalınabilir ve bu süreler ikametten sayılır. Yönetmelik (m.71/1-b) ve NVİ'nin VAT-3 rehberinde bu sınır hâlâ 6 ay olarak yazıyor. Gün sayımınızı başvurudan önce il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğünden teyit edin.
Öğrenim, turistik ve tedavi amaçlı ikamet izinleriyle geçen süreler vatandaşlık için kural olarak ikamet sayılmaz (Yönetmelik m.71/1-ç). Ancak bu nedenlerle Türkiye'de bulunan kişi sonradan geçerli bir nedenle ikamete bağlanırsa önceki süreleri de hesaba katılır; turistik ikamet izniyle geçen süreler bu kuralın dışındadır (Yönetmelik m.71/1-d). Gün sayımınızı başvurudan önce il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğünden teyit edin. Geçerli bir çalışma izni ise ikamet izni sayılır (6735 sayılı Kanun m.12/1). İkamet izni türlerini İkamet İzni sayfasında bulabilirsiniz.
Yatırım yolunda süreç
Yatırım yolu üç adımdan oluşur: yatırım yapılır ve ilgili kurumdan uygunluk belgesi alınır; ardından yatırımcılara verilen ikamet izni (YUKK m.31/1-j) alınır; son olarak vatandaşlık başvurusu yapılır (NVİ, sıkça sorulan sorular). Güvenlik soruşturmasında engeli bulunmayan başvurular Cumhurbaşkanının onayına sunulur ve nihai kararı Cumhurbaşkanı verir (TVK m.12, m.19/2).
Yalan beyan veya önemli hususların gizlenmesiyle kazanılan vatandaşlık iptal edilir; iptal, bağlı olarak vatandaş olan eş ve çocuklara da uygulanır (TVK m.31, m.32).
Resmî harç ve bedeller Resmî Harç ve Ücretler sayfasındadır.
Sıkça sorulan sorular
Türk vatandaşıyla evlenince vatandaşlık kendiliğinden kazanılır mı?
Hayır. En az 3 yıl süredir bir Türk vatandaşıyla evli olan ve evliliği devam eden yabancı yalnızca başvuru hakkı kazanır. Aile birliği içinde yaşama, evlilik birliğiyle bağdaşmayan bir faaliyette bulunmama ve millî güvenlik ile kamu düzeni bakımından engel bulunmama şartları aranır.
Başvurunun ne kadar sürede sonuçlanacağı belli mi?
Hayır. Genel yoldan ve evlilik yoluyla yapılan başvurular için Kanunda ve Yönetmelikte bir sonuçlanma süresi yoktur; yatırım yolunda da toplam süre mevzuatta belirlenmemiştir. Başvurunun durumu NVİ'nin "Vatandaşlık Başvurum Ne Aşamada?" sayfasından veya e-Devlet'teki "Vatandaşlık Başvurusu Sorgulama" hizmetinden takip edilebilir.
Yatırım yoluyla başvuruya kimler dahil edilebilir?
Yalnızca yatırımcının yabancı eşi ile kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocukları. Anne ve baba, kardeşler ve bağımlı olmayan yetişkin çocuklar bu yolun kapsamında değildir.
Kaynaklar
- 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu — TVK m.5, m.10, m.11, m.12, m.15, m.16, m.31
- Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik — Yönetmelik m.20, m.71
- 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu — YUKK m.31/1-j
- 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu — m.12
- Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü — Türk vatandaşlığının kazanılması
- Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü — Vatandaşlık hizmetleri sıkça sorulan sorular
Genel bilgilendirmedir; hukuki danışmanlık değildir. Başvurunuz hakkındaki kararı yalnızca yetkili idare verir; güncel şartları başvurudan önce ilgili kurumla teyit edin.
Şartları sağlamak vatandaşlık kararını garanti etmez.
Göç İdaresi Başkanlığı, NVİ ve ÇSGB ile resmî bir bağlantımız yoktur.
Ücretsiz Ön Değerlendirme
Durumunuzu kısaca anlatın; size uygun izin türünü ve izlenecek adımları birlikte netleştirelim.
Ön değerlendirme talep edin